ضوابط طراحی نما ساختمان تهران

10 / 10
از 1 کاربر

مقدمه :

 نمای ساختمان ها چون نمود خارجی هر بنا می باشد و به سبب اینکه سازنده ی بدنه شهری بوده و در واقع بستر کالبدی شکل دهنده به تصویر ذهنی شهروندان از محیطی است که در آن قرار گرفته اند اهمیت می یابد.

به سبب همین اهمیت است که که در بسیاری از شهرهای مطرح(پیشرو)جهان,مقررات و ضوابط در ارتباط با سیما و کالبد شهر وجود دارد و گروهی از متخصصین بامحوری در موضوعاتی چون شهرسازی, زیبا شناسی محیط و معماری به کنترل طرح های مهماری و شهرسازی از نقطه نظر هماهنگی نمای بیرونی ساختمان ها و بستر قرارگیری ان ها می پردازند.

همزمان با تصویب طرح تفصیلی شهر تهران و تغییر در ضوابط جدید در خصوصی نحوه تاثیر گذاری عرض گذر و مساحت املاک در تراکم, نحوه  اعطای تراکم تشویقی به املاک ناپایدار و فرسوده و ... طراحان و کارفرمایان را با شرایط جدیدی مواجه کرده است.

 بر همین اساس بسیاری از طرح های شهری تهیه شده در کشور ما, بعد طراحی نما را مد نظر قرار داده و شهرداری تهران نیز پروژه هایی را در این خصوص تعریف نموده و ضوابطی را به تصویب رسانیده است. موضوع  ساماندهی  نماهای شهری با لحاظ ضوابط طرح تفصیلی شهر تهران توسط معاونت شهرسازی و معماری مورد توجه ویژه ای قرار گرفته است. این معاونت با ایجاد توازن و همخوانی میان حقوق فطری و ضوابط و قوانین تدوین شده در حوزه های شهری سعی در تدوین راهبردها و راهکارهایی جهت ساماندهی نماهای عام شهری خواهد داشت. بدین امید که همعوامل خالقه در حوزه زیبایی شناختی و هم حقوق شهروندی و دغدغه های مدیریت شهری را مورد نظر قرار دهد و با تبدیل این راهبردها به ضوابط شفاف در حوزه ضوابط عام نمای شهری سبب ایجاد تعاملی دوسویه میان مدیریت شهری و شهروندان در امر ساماندهی نماهای شهری گردد.

در بحث نمای ساختمان های کنونی چیزی که بیشترین تأثیر را دارد, سلیقه های شخصی است .این سلیقه ها در سطح گسترده هم می تواند نقطه ی قوت باشد هم نقطه ی ضعف. البته در حیطه ی معماری یک بنا می توان به سلیقه رفتار کرد اما در واقع وقتی وارد حیطه ی عمومی می شوید, جامعه حقی  برگردن دارد که باید اجرا شود. ممکن است که سازنده به دلیل مسائل اقتصادی و با نداشتن  دانش کافی,نتواند سازه ای منطبق با فضای اطرافش بسازد.آن وقت است که دستگاه های اجرایی باید منطبق با نظارتی ارشادی وارد عمل بشوند.

نمای هر ساختمان در مجموعه ی شهری که در آن حضور دارد, موثر است و این تاثیر را در بدنه ی خیابان ها یا میدان ها که در آن قرار گرفته است, انتقال می دهد. اگر به نمای  ساختمانی واحد بدون در نظر گرفتن نمای دیگر ساختمان ها فکر شود, همگونی نمای شهری در کلت از میان می رود. تناقض بی جنبه ی شهری و بیان اردی نما در صورتی می تواند از میان رود که ساختمان جزئی از شهر در نظر گرفته شود و ارتباطات آن با محیط اطراف چند جانبه باشد. آنچه برای معاونت شهرسازی و معماری نگران کننده است پاسخ گویی پُر شتاب به نیازی کاملآ محسوس است. در این ساخت و ساز پر شتاب نیاز به بررسی طرح های ارائه شده توسط جمعی از صاحب نظران و مسئولان در مراکز تایید پروانه های ساختمانی ضروری به نظر می رسد. بررسی میدانی طرح ساختمان ها یا بناهای اطراف از لحاظ کیفیت طرح معماریت نمای ساختمان تناسب حجم آن با ساختمان های اطرافت زیبایی طرح و مصالح مورد استفاده و ... نیز گامی موثر در ارتقاء کیفیک نماهای شهری است.

مهمتری عوامل تأثیر گذار در نمای ساختمان ها به ترتیب ذیل مورد بررسی قرار می گیرد:

الف: مصالح فرم و رنگ

ب: ملحقات (تأسیسات و تابلو)

ج: پیش آمدگی و بازشوهای نما

د: بام بنا

ه: سایر موارد (توصیه های عمومی) 

 

 عناصر پراهمیت درنما

 مصالح:

مصالح: مهمتری اجزا و عناصر تشکیل دهنده شکل و فرم نما که از دید ناظرت قابل رویت می باشد.

ورودی:

 ورودی ساختمان مدخل ارتباطی فضای عمومی به فضای خصوصی ساختمان و از مهمتری عناصر و نشانه های ساختمان می باشد.

بازشوها:

سطحی از نما و یا دیوارهای ساختمان که به منظور عبور یا تأمین نور و تهویه با مصالحی که قابلیت عبور نور و هوا داشته و یا امکان باز و بسته شدن را دارد پوشیده می شود.

پیش آمدگیها: تغییرات حجمی نما که از سطح کلی نمای ساختمان بیرون زدگی دارد.

بام بنا :

 سقف بیرونی آخری طبقه ساختمان به عنوان بام تلقی می شود که همچون پوسته ای بر سر ساختمان قرار دارد که از نظر بصری به عنوان نمای پنجم ساختمان تلقی می گردد.

خط آسمان: مرز جدایی حد انتهایی جداره ساختمان ها و آسمان از دید ناظر, که از کنار هم قرارگیری مجموعه های ساخته شده و فضای مابین تشکیل می شود.

الف: فرم، مصالح و رنگ

 

احکام سلبی (الزامات):

_عدم استفاده از رنگ های نامتعارف و ناهمگون در نمای ساختمان

_ پرهیز از بکارگیری مصالح متعدد در نمای ساختمان (حداکثر 4 نوع)

_ عدم استفاده از فرم های نامتعارف و نامأنوس (نظیر کشتی، مجسمه ، میوه ها و ...) در طراحی و احداث بناها

_ پرهیز از به کارگیری مصالح برنده یا شکننده، در طبقات

همکف و اول، در محدوده ای که در تماس فیزیکی با انسان قرار

می گیرد. (از قبیل فلز و) ...

 

اقدامات:

_ضرورت استفاده از مصالح بادوام و مانا و مقاوم در مقابل فرسایش و آلوده شدن در نما در همجواری با محورهای معابر و یا ساختمان های خاص (از قبیل سنگ های مقاوم)

_ضرورت هماهنگی رنگ غالب نمات با رنگ ابنیه همجوار (در صورت برخورداری از کیفیک مناسب)

_ پوشاندن درز انقطاع بین دو ساختمان با مصالح متناسب با نما

تبصره1 :نمای تمام شیشه ای عبارت است از : استفاده بیش از 66 %سطح شیشه خور در نما. (طبق بند 4-1-4-12 مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان )

تبصره1 :در صورت درخواست کتبی مالکی و ارائه دلایل معتبر از سوی مهندس طراح نما مبنی بر عدم رعایت بعضی از موارد فوق (احکام سلبی و ایجابی) با صالحدید معاونت شهرسازی و معماری منطقه درخواست مطرح شده با حضور مالک و طراح بررسی و تعیین تکلیف خواهد شد.

توصیه ها:

_ پرهیز از به کارگیری رنگ های متعدد در سطح غالب نما.

_ استفاده از مصالح قابل شستشو در طبقه همکف به منظور حفظ و زیبایی نما.

_ توصیه می گردد از مصالح آجر سیمان سنگ و یا ترکیبی از ای مصالح در سطح نمای ساختمان ها استفاده شود.

_ در صورت استفاده از آجر در سطح نمای ابنیه از جنس آجر بندکشی شده و و در صورت استفاده از سیمان به صورت آب ساب یا شسته یا آبچکان مناسب, باشد.

_ بهره گیری از مصالح بوم آور و مقاوم

_ بهره گیری از ارزش های معماری ایرانی – اسلامی در طراحی نما و اجزای آن

_ هماهنگی طرح و فرم نما با طرح ابنیه همجوار (در صورت برخورداری از کیفیت مناسب)

ب: ملحقات ( عناصرتأسیساتی در نما و تابلو)

 

الزامات :

_ممنوعیت طراحی و اجرای هرگونه تجهیزات تأسیسات به طور نمایان در نمای اصلی، جانبی و جدارههای شهری.

_ عدم درج هرگونه نوشته بر روی نمای ساختمان مازاد بر آنچه که در نقشه نمای مصوب مجاز بوده است.

_ عدم استفاده از علائم و نمادهایی که اشاعه دهنده تفکرات ضد دینی و ضد فرهنگی باشد.

 

اقدامات:

_ ضرورت طراحی امضای ورودی ساختمان به صورت خوانا و متناسب با سایر ارکان و اجزاء نما

_ضرورت پیش بینی تدابیری همچون قرنیز برای کف پنجره ها,به نحوی که از لغزش آب بر روی نما و ایجاد لکه جلوگیری شود.

 

توصیه ها :

عقب نشینی ورودی پیاده و ماشی از حد مالکیت

_هماهنگی خطوط تراز پیش آمدگی ها,بازشوها و لبه بالکن ها با نمای ساختمان های مجاور

 _هماهنگی ابعاد و اشکال بازشوها با یکدیگر و توجه به بازشوهای موجود در پلاک های همجوار.

 

د: بام بنا

الزامات :

_ ممنوعیت تعبیه هرگونه عناصر تأسیساتی (از قبیل ونت ها، دودکش ها و ...) در بام بدون پوشش مناسب، به صورتی که از معابر جانبی، قابل رؤیت باشد.

 

اقدامات :

_ ضرورت هماهنگی خط پیشانی ساختمان پیش آمدگی و تراز بام با ساختمان های همجوار

_ ضرورت هماهنگی فرم ,نما ,رنگ و شکل غالب بام,با ویژگی های معماری تهران

_ ضرورت پیش بینی تدابیری همچون آبچکان برای بام به نحوی که از لغزش آب بر روی نما و ایجاد لکه جلوگیری شود.

توصیه ها:

_ استفاده از پوشش گیاهی در سطح بام ساختمان با رعایت نکات ایمنی و جزئیات اجرایی

_ هماهنگی کف سازی بام با ملک های همجوار در صورت مناسب بودن کف سازی ملک مجاور

 

ه: سایر موارد (توصیه های عمومی)

_ رعایت هماهنگی و تناسب نما با منظر عمومی محله و مظاهر فرهنگی (درصورت برخورداری از کیفیت مناسب در بافت محلی)

_ استفاده از نور رنگ و سایه روش در سطح نما به نحوی که بر جذابیت بصری تاکید گردد.

_ مشخصات کفسازی معبر و محدوده جلوی ساختمان با مشخصات نمای قسمت پایینی ساختمان و همچنین کف سازی معابر جلوی پلاک های همجوار هماهنگ باشد. (هماهنگی با شهرداری منطقه الزامی است.)

_ طراح به تناسبات انسانی در طراحی نما به ویژه در طبقات همکف تا سوم, توجه داشته باشد.

_ توجه طراحان به موضوع کیفیت نما در شب و پیش بینی نورپردازی,خصوصاً در مورد همجواری ملک با گذرهای اصلی در هر منطقه (در صورت طراحی نور شب ارائه نقشه ها و جزئیات الزامی است)

کنترل نما:

نقشه ها ، مدارک و اسناد تصویری لازم برای کنترل نمای واحد ساختمانی

باهدف آشنایی کارشناسان فنی کنترل کننده ی نما در شهرداری های مناطق,این نیاز وجود دارد که اطلاعات و مستندات لازم برای کنترل نمای ساختمانها در اختیار آنها قرار گیرد. تحویل نقشه حجمی ابنیه و مشخصات کیفیت مصالح بکار گرفته شده در طراحی ابنیه جدید و ابنیه مجاور (همسایگی) برای اخذ پروانه ساختمانی به مراکز بررسی و کنترل نقشه و مراجع صدور پروانه ساختمانی از سوی متقاضیان الزامی است در این نقشه ها ایجاد هماهنگی میان احجام از نظر فرم, جنس و رنگ مصالح, در واحدهای همسایگی الزامی است.

 

مدارک مورد نیاز :

_ نقشه های نماهای اصلی در مقیاس 1/50 و نماهای فرعی در مقیاس 1/100 به انضمام جدول نازک کاری با قید مصالح و مواد و رنگ های مصرفی در هر بخش از نما.

_ نقشه ی موقعیت استقرار ساختمان در محدوده زمین (سایت پلان) به انضمام پلان بام (به عنوان نمای پنجم)

_ ارائه نقشه ها و تصاویر سه بعدی از حجم کلی ساختمان که مبین وضعیت استقرار بازشوها, ورودی, بالکن ها و سایر احجام شاخص بنا, مصالح, بافت کلی نما و رنگ ساختمان درآینده در جوار پلاک های ساخته شده پیرامونی می باشد(شامل برش عمودی و افقی از نحوه تعبیه بازشوها در دیوار).

_ ارائه نقشه ی جزئیات اجرایی پیش بینی شده برای نما در مقیاس 1/50 شامل کلیه ی عناصر موجود در نما نظیر: فضای ورودی, خط آسمان,بازشوها, بالکن ها, احجام عقب نشسته و یا برجسته,نرده و جان پناه,سایبان و ... همراه با اندازه گذاری کاملت به انضمام جزئیات اتصالات نما به اسکلت ساختمان در مقیاس 1/20 شامل نقشه سازه نگهداره نما

_ ارائه ی شیوه نورپردازی نما و تصاویری از نورپردازی شب ساختمان (بنا به ضرورت)

_ تکمیل و تایید چک لیست طراحی توسط مهندس معمار.

 

نکات مهم و قابل توجه برای مالکان:

- مالکان می بایست حداقل تصویر نمای دو پلاک مجاور از هر طرف را به هنگام اخذ نقشه نمای ساختمان ارائه نمایند.

- ضروری است هرگونه تغییر در اجرای نقشه های مصوب شده, در زمان اجرا توسط مهندسان ناظر و ماموران بازدید نواحی به اداره شهرسازی ناحیه و منطقه مربوطه گزارش شود تا دستورات لازمه از طرف ادارات نامبرده در راستای تکمیل عملیات ساختمان سازیت صادر گردد.

- صدور پایانکار و گواهی عدم خالف برای ابنیه جدیداالحداث منوط به اجرای نقشه های ارائه شده جهت اخذ پروانه شهرسازی است. مهندسان ناظر مسئول اجرای دقیق نقشه های مصوب نما و حجم خواهند بود.

- صدور گواهی پایان ساختمان منوط به ممنوعیت نصب تجهیزات الکتریکی و مکانیکی و لوله های تاسیساتی در نمای ساختمان و بالکن های بدون پوشش نمی باشد.

- مالکان قبل از صدور گواهی پایان ساختمان می بایست نماسازی جانبی را انجام دهند.

ارسال نظر

عنوان نظر :
نام شما :
ایمیل :